4news-front

  • Έρευνα του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας δείχνει ότι τα παιδιά εύπορων και μορφωμένων γονέων έχουν μεγαλύτερο εγκέφαλο και καλύτερες επιδόσεις στα τεστ νοημοσύνης από
  • Μετά από πολλές διαβουλεύσεις η Κομισιόν ενέκρινε το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον δραστικό περιορισμό της πλαστικής σακούλας, η οποία θεωρείται ιδιαίτερα επιβλαβής για το
  • Η Σιγκαπούρη είναι η πιο ακριβή πόλη του κόσμου. Οφείλει τον τίτλο, κυρίως, στο κόστος κατοικίας, αφού το ενοίκιο μίας γκαρσονιέρας στο κέντρο ξεπερνά τα €2.500 ($ 3.027),
  • Πόσο εύκολα μπορούμε να αντισταθούμε σε ντόνατς, τούρτες, πάστες και γενικά στα γλυκίσματα;Όσοι μπορούν είναι τυχεροί.   Οι υπόλοιποι πρέπει να το ξανασκεφτούν, όταν θα

Η αρένα της Αρκτικής

Η αρένα της Αρκτικής
Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει την Αρκτική με εκπληκτική ταχύτητα. Η περιοχή θερμαίνεται επί του παρόντος δύο φορές γρηγορότερα από τον μέσο παγκόσμιο ρυθμό. Η υποχώρηση του θαλάσσιου πάγου ανοίγει νέες θαλάσσιες οδούς και πρόσβαση σε φυσικούς πόρους που ήταν κάποτε εκτός πρόσβασης, συμπεριλαμβανομένων σπάνιων γαιών, αλιευτικών αποθεμάτων και -σύμφωνα με μια Γεωλογική Έρευνα των ΗΠΑ το 2008- τεράστιων ποσοτήτων πετρελαίου και φυσικού αερίου. Προς το παρόν, τα περισσότερα από αυτά τα περιουσιακά στοιχεία βρίσκονται ακριβώς στα χωρικά ύδατα και στις Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες των πέντε παράκτιων εθνών της Αρκτικής. Εάν όμως γίνουν πιστευτές οι τρέχουσες προβλέψεις, μέχρι το 2050 ακόμη και οι ανοιχτές θάλασσες γύρω από το Βόρειο Πόλο θα είναι απαλλαγμένες από πάγο αρκετούς μήνες κατ’ έτος, δυνητικά δημιουργώντας διαφωνίες σχετικά με την πρόσβαση στην περιοχή, οι οποίες θα μπορούσαν εύκολα να δημιουργήσουν διπλωματικές διενέξεις και ίσως ακόμη και να οδηγήσουν σε σύγκρουση.
Η Ρωσία και η Κίνα, από την άλλη πλευρά, αναγνώρισαν την περιοχή ως μια υψηλή προτεραιότητα, από την άποψη της εξόρυξης πόρων και της ασφάλειας. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2000, αμφότερες οι χώρες είχαν αρχίσει να επενδύουν στην περιοχή και να λαμβάνουν μέτρα για την προστασία των συμφερόντων τους εκεί. Η Κίνα, για παράδειγμα, ίδρυσε τον πρώτο επιστημονικό ερευνητικό σταθμό της στη νορβηγική αρκτική νήσο Σβάλμπαρντ το 2004. Μια δεκαετία αργότερα, το Πεκίνο επένδυε στην Γροιλανδία, με ιδιαίτερη έμφαση στην εξόρυξη ορυκτών σπανίων γαιών, οι οποίες χρησιμοποιούνται σε όλα, από μπαταρίες ιόντων λιθίου μέχρι σκληρούς δίσκους υπολογιστών και κινητήρες ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Το 2016, η εταιρεία εξόρυξης Shenghe Resources με έδρα την Κίνα άρχισε να εξορύσσεται στο Kvanefjeld, ένα κοίτασμα ορυκτών στη νοτιοδυτική ακτή της Γροιλανδίας, που θεωρείται ότι κατέχει το δεύτερο μεγαλύτερο απόθεμα οξειδίων σπανίων γαιών και το έκτο μεγαλύτερο  απόθεμα ουρανίου. Η κυβέρνηση της Δανίας έκανε ήσυχες έρευνες σχετικά με το αν οι Ηνωμένες Πολιτείες ανησυχούσαν για την επένδυση αυτή, αλλά η Ουάσιγκτον σιωπούσε.
 
Σήμερα, η Κίνα έχει επεκτείνει την πρωτοβουλία της «Belt and Road» στην Αρκτική, με ένα σχέδιο που ονομάζεται Polar Silk Road, και περιλαμβάνει επενδύσεις σε λιμάνια, σιδηρόδρομους, υποθαλάσσια καλώδια και εξερεύνηση ενέργειας σε αρκετά κράτη της Αρκτικής. Μεταξύ 2012 και 2017, η Κίνα διοχέτευσε περίπου 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια [6] στην ισλανδική οικονομία -ισοδύναμα με το 5,7% του ΑΕΠ της Ισλανδίας. Η διοίκηση του Trump ερεύνησε τις δραστηριότητες αυτές με αυξανόμενη καχυποψία, ανησυχώντας ότι το Πεκίνο θα τις χρησιμοποιήσει για να εμπλέξει τα έθνη της Αρκτικής σε ένα δίκτυο διπλωματικών και οικονομικών δεσμεύσεων. Τον Ιούνιο, αξιωματούχοι των ΗΠΑ μπλοκάρισαν επιτυχώς μια σημαντική κινεζική επένδυση στην επέκταση τριών αεροδρομίων της Γροιλανδίας, ασκώντας πίεση στην κυβέρνηση της Δανίας να πλειοδοτήσει έναντι της προσφοράς της κινεζικής κοινοπραξίας.
 
Ωστόσο, βραχυπρόθεσμα, η σχεδόν αποκλειστική εστίαση της Ουάσινγκτον στην Κίνα είναι άστοχη˙ πρέπει να επικεντρωθεί στις δραστηριότητες της Ρωσίας στην περιοχή. Η Ρωσία έχει πολλά να κερδίσει: Ήδη αντλεί το 20%  του ΑΕΠ της από την ενεργειακή εκμετάλλευση και τη ναυτιλία στις Αρκτικές περιοχές της και ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, ελπίζει ότι, καθώς ο πάγος εξαφανίζεται, η διαδρομή της Βόρειας Θάλασσας -που εκτείνεται από μόλις ανατολικά της Νορβηγίας μέχρι το στενό του Μπέρινγκ- θα καταλήξει να φτάσει το κανάλι του Σουέζ στην θαλάσσια κυκλοφορία. Για τους Ασιάτες εξαγωγείς όπως η Κίνα, η διαδρομή προσφέρει πολύ ταχύτερη και επομένως φθηνότερη διέλευση στις Δυτικές αγορές και τους επιτρέπει  να αποφεύγουν την πειρατεία γύρω από το Κέρας της Αφρικής και την συμφόρηση στο στενό της Μάλακκα.
 
Οι φιλοδοξίες της Ρωσίας δεν θα προκαλούσαν ανησυχία αν δεν ήταν της άποψης ότι η διαδρομή της Βόρειας Θάλασσας βρίσκεται εντός των εσωτερικών υδάτων της. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τις περισσότερες άλλες χώρες, θεωρούν το πέρασμα ως διεθνή ύδατα. Ωστόσο, η Ρωσία διεκδικεί κυριαρχία στην διαδρομή και απαιτεί τα διαπλέοντα πλοία να ζητούν την έγκρισή της και να πληρώνουν τέλη διέλευσης για την χρήση των παγοθραυστικών της, των βοηθημάτων ναυσιπλοΐας και των κέντρων έρευνας και διάσωσης. Τον Δεκέμβριο του 2017, η Μόσχα αποφάσισε ότι μόνο τα πλοία της θα μπορούσαν να μεταφέρουν ορισμένους ορυκτούς και ενεργειακούς πόρους κατά μήκος της διαδρομής. Από τον Μάρτιο του 2019, στρατιωτικά πλοία που ταξιδεύουν κατά μήκος του περάσματος πρέπει να δίνουν στη Μόσχα προειδοποίηση 45 ημερών -απαίτηση που περιορίζει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα διεθνή ύδατα της Αρκτικής.
 
Η Ρωσία ενίσχυσε τέτοιες ανησυχίες με το να οικοδομεί τις άμυνές της κατά μήκος της ευρωπαϊκής ακτής της Αρκτικής. Προσέθεσε προηγμένα συστήματα ραντάρ και παράκτιας άμυνας, άνοιξε ή ξανάνοιξε 23 αεροδρόμια και ξεκίνησε συχνές στρατιωτικές ασκήσεις στην περιοχή, μερικές φορές χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση. Μεγάλο μέρος αυτής της δραστηριότητας έχει πιθανόν αμυντικές προοπτικές. Η Ρωσία φυσικά επιδιώκει να προστατεύσει τα ύδατα και τις ακτές της, συμπεριλαμβανομένων των πόρων της, καθώς και να παρακολουθεί τη ναυτιλία κατά μήκος της διαδρομής της Βόρειας Θάλασσας. Ωστόσο, ορισμένες πρόσφατες πρωτοβουλίες φαίνονται δυνητικά πιο κακόβουλες. Η Ρωσία έχει εκσυγχρονίσει τον στόλο των πυρηνικά εξοπλισμένων υποβρυχίων της και έχει αυξήσει δραματικά την δραστηριότητά τους στον Βόρειο Ατλαντικό σε επίπεδα που δεν είχαν παρατηρηθεί από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Η βάση του στόλου κοντά στα σύνορα της Ρωσίας με την Φινλανδία προστατεύεται από προσφάτως προστεθέντα επίπεδα εναέριων και παράκτιων αμυντικών συστημάτων τα οποία έχουν σχεδιαστεί για να αντικρούουν επιθέσεις του ΝΑΤΟ ή των ΗΠΑ. Το Κρεμλίνο έχει πειραματιστεί πρόσφατα με μια σειρά από νέα οπλικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένων υπερ-υπερηχητικών πυραύλων κρουζ, πυρηνικών τορπιλών μεγάλης εμβέλειας και πυραύλων κρουζ πυρηνικής ενέργειας. Σε περίπτωση σύγκρουσης -στην περιοχή της Αρκτικής ή σε άλλη περιοχή- αυτές οι εξελίξεις ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τις Ηνωμένες Πολιτείες και να επιτρέψουν στην Ρωσία να αποκλείσει την πρόσβαση των ΗΠΑ σε μεγάλα τμήματα του Βόρειου Ατλαντικού.