4news-front

  • Έρευνα του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας δείχνει ότι τα παιδιά εύπορων και μορφωμένων γονέων έχουν μεγαλύτερο εγκέφαλο και καλύτερες επιδόσεις στα τεστ νοημοσύνης από
  • Μετά από πολλές διαβουλεύσεις η Κομισιόν ενέκρινε το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον δραστικό περιορισμό της πλαστικής σακούλας, η οποία θεωρείται ιδιαίτερα επιβλαβής για το
  • Η Σιγκαπούρη είναι η πιο ακριβή πόλη του κόσμου. Οφείλει τον τίτλο, κυρίως, στο κόστος κατοικίας, αφού το ενοίκιο μίας γκαρσονιέρας στο κέντρο ξεπερνά τα €2.500 ($ 3.027),
  • Πόσο εύκολα μπορούμε να αντισταθούμε σε ντόνατς, τούρτες, πάστες και γενικά στα γλυκίσματα;Όσοι μπορούν είναι τυχεροί.   Οι υπόλοιποι πρέπει να το ξανασκεφτούν, όταν θα

Ο Κυριάκος και ο Ανταμ Σμίθ

Ο Κυριάκος και ο Ανταμ Σμίθ

του Αιρετικού.Ακούγοντας τους υπέρμαχους της ελευθερίας της αγοράς και τις νεοφιλελεύθερες κραυγές του προέδρου της ΝΔ αναρωτιέται κάποιος: Μα αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν διαβάσει τους κλασσικούς οικονομολόγους που εξυμνούσαν τα οφέλη της ελεύθερης αγοράς; Πως στην ευχή πήραν τα πτυχία που τώρα τα χρησιμοποιούν ως κράχτες για τα μαζέψουν ψήφους; Δεν διάβασαν τον Άνταμ Σμίθ τον πατέρα της ελευθερίας της αγοράς;

 
Οσους ενθάρρυνε το υπερβολικό ρίσκο για την αναζήτηση του κέρδους ο Ανταμ  Σμιθ τούς αποκαλούσε «άπληστους και μηχανορράφους» . Αναφερόμενος στους νόμους κατά της τοκογλυφίας, επί παραδείγματι, ο Σμιθ ήθελε οι κανόνες του κράτους να προστατεύουν τους πολίτες από τους «άπληστους και μηχανορράφους» που προωθούσαν τα επισφαλή δάνεια. «Μεγάλο μέρος του κεφαλαίου της χώρας με τον τρόπο αυτό δεν θα καταλήξει στα χέρια αυτών που είναι πιθανότερο να το αξιοποιήσουν με τρόπο ωφέλιμο και κερδοφόρο,αλλά θα πέφτει στα χέρια εκείνων που το πιθανότερο είναι ότι θα το κατασπαταλήσουν και θα το καταστρέψουν». 
 
Η τυφλή πίστη στη δυνατότητα της οικονομίας της αγοράς να διορθώνει τον εαυτό της, η οποία ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την απόσυρση των καθιερωμένων κανόνων , έχει την τάση να αγνοεί τις δραστηριότητες των άπληστων και των μηχανορράφων με τρόπο που θα προκαλούσε σοκ στον Ανταμ Σμιθ. 
 
Η παρούσα οικονομική κρίση δημιουργήθηκε εν μέρει από την υπερεκτίμηση της σοφίας της αγοράς. Και η κρίση τώρα επιτείνεται από την ανησυχία και την έλλειψη εμπιστοσύνης προς προς τις επιχειρήσεις. Ο Σμιθ είχε ήδη επισημάνει τα προβλήματα αυτά από τον 18ο αιώνα, παρ΄ ότι αγνοήθηκαν από αυτούς που κατείχαν εξουσία τα τελευταία χρόνια, ειδικά στις Ηνωμένες Πολιτείες. Από τους ίδιους ανθρώπους που δεν έχαναν ευκαιρία να παραπέμψουν στον Ανταμ Σμιθ για να στηρίξουν το επιχείρημα της ασύδοτης αγοράς. 
 
Η πραγματική κρίση, η οποία προκύπτει από την οικονομική κακοδιαχείριση και άλλες καταστρατηγήσεις, έχει υπερμεγεθυνθεί λόγω ψυχολογικής κατάρρευσης  Παρά το γεγονός ότι οΑνταμ Σμιθτελευταία αναφέρεται έντονα, αν και δεν διαβάζεται το ίδιο, πιο πρόσφατα υπήρξε δυναμική αναβίωση τουΤζον Μέιναρντ Οπωσδήποτε η αθροιστική κάμψη που παρατηρούμε αυτή τη στιγμή,  έχει εμφανή κεϊνσιανά χαρακτηριστικά· τα μειωμένα εισοδήματα ομάδας ατόμων οδήγησαν σε μειωμένες αγορές από αυτά τα άτομα, κάτι το οποίο με τη σειρά του προκάλεσε περαιτέρω μείωση των εισοδημάτων άλλων ομάδων. 
 
Παρ΄ όλα αυτά ο Κέινς μπορεί να μας προσφέρει τη σωτηρία μόνο σε πολύ μικρό βαθμό και, για να κατανοήσουμε την παρούσα κρίση, είναι αναγκαίο να εξετάσουμε την κατάσταση πέρα από αυτόν. Ενας οικονομολόγος του οποίου η σχέση με τη σημερινή κατάσταση έχει αναγνωριστεί πολύ λιγότερο είναι ο αντίπαλος του Κέινς, οΑρθουρ Σέσιλ Πιγκού, ο οποίος, όπως ο Κέινς, ήταν επίσης στο Κέιμπριτζ, και μάλιστα στο Κings College, την ίδια εποχή με τον Κέινς. Ο Πιγκού ενδιαφερόταν πολύ περισσότερο από τον Κέινς για την οικονομική ψυχολογία και τους τρόπους με τους οποίους αυτή μπορεί να επηρεάσει τους κύκλους των επιχειρήσεων και να εντείνει ή να σκληρύνει μιαν επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας η οποία μπορεί να μας οδηγήσει σε ύφεση (όπως πράγματι διαπιστώνουμε αυτή τη στιγμή). Ο Πιγκού απέδιδε ως έναν βαθμό τις οικονομικές διακυμάνσεις σε «ψυχολογικά αίτια»: σε αυτά συμπεριελάμβανε τις διακυμάνσεις στις αποχρώσεις των διαθέσεων των ατόμων που με τις ενέργειές τους ελέγχουν τη βιομηχανία και θεωρούσε ότι γίνονται εμφανείς σε λάθη αδικαιολόγητης αισιοδοξίας ή αδικαιολόγητης απαισιοδοξίας στις επιχειρηματικές προβλέψεις τους. 
 
Είναι δύσκολο να αγνοήσουμε το γεγονός ότι σήμερα, εκτός από τις κεϊνσιανές επιδράσεις της αμοιβαία ενισχυόμενης παρακμής, βλέπουμε έντονα την παρουσία των «λαθών... αδικαιολόγητης απαισιοδοξίας». Ο Πιγκού επικεντρωνόταν ιδιαίτερα στην ανάγκη του «ξεπαγώματος» της πιστωτικής αγοράς όταν η οικονομία βρισκόταν υπό το κράτος της υπερβολικής απαισιοδοξίας
Παρά τις πάμπολλες ενέσεις διοχέτευσης  στις ευρωπαϊκές οικονομίες,  οι τράπεζες και τα χρηματοοικονομικά ιδρύματα εμφανίζονται ως τώρα απρόθυμα να «ξεπαγώσουν» την πιστωτική αγορά. Αλλες επιχειρήσεις επίσης εξακολουθούν να καταρρέουν, ως έναν βαθμό αντιδρώντας στην ήδη μειωμένη ζήτηση (η κεϊνσιανή «πολλαπλασιαστική» διαδικασία), αλλά και στον φόβο της ακόμη μικρότερης ζήτησης στο μέλλον, εν μέσω κλίματος γενικής κατήφειας (η Πιγκουική διαδικασία της μεταδοτικής απαισιοδοξίας).