4news-front

  • Έρευνα του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας δείχνει ότι τα παιδιά εύπορων και μορφωμένων γονέων έχουν μεγαλύτερο εγκέφαλο και καλύτερες επιδόσεις στα τεστ νοημοσύνης από
  • Μετά από πολλές διαβουλεύσεις η Κομισιόν ενέκρινε το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον δραστικό περιορισμό της πλαστικής σακούλας, η οποία θεωρείται ιδιαίτερα επιβλαβής για το
  • Η Σιγκαπούρη είναι η πιο ακριβή πόλη του κόσμου. Οφείλει τον τίτλο, κυρίως, στο κόστος κατοικίας, αφού το ενοίκιο μίας γκαρσονιέρας στο κέντρο ξεπερνά τα €2.500 ($ 3.027),
  • Πόσο εύκολα μπορούμε να αντισταθούμε σε ντόνατς, τούρτες, πάστες και γενικά στα γλυκίσματα;Όσοι μπορούν είναι τυχεροί.   Οι υπόλοιποι πρέπει να το ξανασκεφτούν, όταν θα

Η τρικλοποδιά της Βρετανίας στα σχέδια της Γερμανίας

Η τρικλοποδιά της Βρετανίας στα σχέδια της Γερμανίας

Tου Κώστα Βλαχόπουλου*. Τον Ιανουάριο του 2013 ο Ντέιβιντ Κάμερον, στην πιο σημαντική ομιλία της πρωθυπουργίας του για θέματα εξωτερικής πολιτικής, έκανε γνωστή την πρόθεσή του για διεξαγωγή δημοψηφίσματος στα τέλη του 2017 με το καθαρό ερώτημα: παραμονή ή όχι του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η κίνηση αυτή, αν και παρουσιάζει έντονα χαρακτηριστικά πολιτικής σκοπιμότητας από την πλευρά των Συντηρητικών για να ανακόψουν τις ανοδικές τάσεις του ευρωσκεπτιστικού UKIP, την ίδια στιγμή αναθερμαίνει μια συζήτηση, η οποία, όμως, πάντα απασχολούσε την Βρετανική κοινωνία. Έχει ιδιαίτερη αξία να τονιστεί ότι η διαμόρφωση και η εξέλιξη των Βρετανο-Ευρωπαϊκών σχέσεων αποτελεί ένα από τα τρία σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν τα κόμματα, τη διοίκηση και την κοινωνία του Ηνωμένου Βασιλείου.

Τι είδους σχέση επιθυμεί το Ηνωμένο Βασίλειο με την ΕΕ; Ποιοί όροι του σημερινού status quo είναι υπό αίρεση; Πως θα επιτευχθούν αυτές οι μεταβολές; Τα κεντρικά αυτά ερωτήματα δίνουν το στίγμα των διαβουλεύσεων που έχουν εδώ και καιρό οι πολιτικές ελίτ σε Ευρώπη και Βρετανία.

‘Η παγκοσμιοποίηση απαιτεί περισσότερη ενότητα, η περισσότερη ενότητα απαιτεί με την σειρά της περισσότερη Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και η ολοκλήρωση χρειάζεται περισσότερη δημοκρατία, Ευρωπαϊκή δημοκρατία’. Η  πομπώδης αυτή δήλωση ανήκει στον Μανουέλ Μπαρόζο, Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αποτυπώνει την στρατηγική της Ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας. Είναι, όμως και το βασικό σημείο τριβής για τις δύο πλευρές, καθώς η Βρετανία επιθυμεί την επιστροφή στο πιο χαλαρό μοντέλο διακυβέρνησης με τον ισχυρό ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων και τις διακυβερνητικές σχέσεις που χαρακτήριζαν την ένωση τις προηγούμενες δεκαετίες.

Εκτός όμως από την αλλαγή της βασικής αυτής φιλοσοφίας που διέπει τις μέχρι τώρα Βρετανο-Ευρωπαϊκές σχέσεις, οι Συντηρητικοί που αποτελούν και τον κορμό της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου θέτουν ακόμα τρεις προτεραιότητες προς συζήτηση.

Αρχικά, το Λονδίνο έχει δεσμευτεί ότι θα πιέσει για την υιοθέτηση της αρχής της αυτοδιάθεσης των κρατών-μελών αναφορικά με την παραχώρηση της κυριαρχίας τους. Όσα κράτη επιθυμούν, δηλαδή, μια πιο στενή συνεργασία, στα πρότυπα ενός υπερεθνικού οργανισμού, να το πράττουν χωρίς  όμως το αίτημά τους να δεσμεύει τα υπόλοιπα κράτη μέλη που έχουν διαφορετική στρατηγική. Δεύτερον, προτείνεται η μεταρρύθμιση του νομικού πλαισίου που διέπει μία από τις τέσσερις βασικές αρχές ελευθερίας της Ένωσης, αυτήν της ελευθερίας της κίνησης των ατόμων. Αν αναλογιστεί κανείς τη σημασία που δίνει η σημερινή κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου σε θέματα μετανάστευσης, γίνεται κατανοητό γιατί θέτει το ζητημα αυτό, τόσο ψηλά στην ατζέντα. Τέλος, ένα σημείο τροποποίησης που προωθείται είναι η ρύθμιση που έχει προβλεφθεί στη Συνθήκη της Λισαβώνας για την λήψη δεσμευτικών αποφάσεων από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Συγκεκριμένα, επιδιώκεται η μεταβολή του ισχύοντος πλαισίου της ‘κίτρινης’ και ‘πορτοκαλί’ καρτας, σύμφωνα με το οποίο τα εθνικά κοινοβούλια έχουν τη δυνατότητα να αναπέμψουν αμφιλεγόμενες προτάσεις της Επιτροπής σε διαβούλευση και ψήφιση είτε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είτε απο τις Κυβερνήσεις των κρατών-μελών. Η Βρετανία αντ’ αυτού, προτείνει την εισαγωγή της ‘κόκκινης’ κάρτας, δηλαδή την υιοθέτηση του δικαιώματος της αρνησικυρίας (veto), εάν κάποιες από τις προτάσεις της Κομισιόν προκαλούν αντιδράσεις στα κράτη-μέλη.

Οι πιο πάνω αλλαγές μπορούν να συμβούν μέσω του επανακαθορισμού της υπάρχουσας κατάστασης μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρώπης. Ο Πρωθυπουργός Κάμερον έχει παραδεχτεί ότι το ζητούμενο αυτή τη στιγμή είναι μια νέα συμφωνία με την ΕΕ, η οποία όμως, θα καλύπτει το σύνολο των κρατών-μελών και δεν θα περιορίζεται στη Βρετανία, αμφισβητώντας έτσι την κυρίαρχη στρατηγική των Βρυξελλών.

Η φιλόδοξη αυτή πρωτοβουλία, που αναλαμβάνει ο Βρετανός Πρωθυπουργός δεν είναι ρεαλιστική, δεδομένου ότι για την αλλαγή της Συνθήκης για την ΕΕ απαιτείται η σύμφωνία και των 28 κρατών μελών. Ειδικότερα, σε χώρες όπως η Ιρλανδία και η Γαλλία, απαιτείται η διενέργεια δημοψηφίσματος για την επικύρωση τέτοιων θεμελειωδών αλλαγών, με την πρώτη να μην φαίνεται διατεθειμένη να υιοθετήσει μεταρρυθμίσεις που ικανοποιούν τα συμφέροντα του Λονδίνου. Για τους ίδιους λόγους, η απόφαση για τη διενέργεια  δημοψηφίσματος από τον Κάμερον στα τέλη του 2017, αποτελεί περισσότερο ένα μοχλό πίεσης προς τις Βρυξέλλες για την αλλαγή τουλάχιστον κάποιων από τους όρους που διέπουν τη συνύπαρξη των ευρωπαϊκών λαών και λιγότερο μια πραγματοποιήσιμη εξαγγελία.
 

Πηγές: Center for European Research, YouGov.

*MSc International Relations, The University of Edinburgh