4news-front

  • Έρευνα του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας δείχνει ότι τα παιδιά εύπορων και μορφωμένων γονέων έχουν μεγαλύτερο εγκέφαλο και καλύτερες επιδόσεις στα τεστ νοημοσύνης από
  • Μετά από πολλές διαβουλεύσεις η Κομισιόν ενέκρινε το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον δραστικό περιορισμό της πλαστικής σακούλας, η οποία θεωρείται ιδιαίτερα επιβλαβής για το
  • Η Σιγκαπούρη είναι η πιο ακριβή πόλη του κόσμου. Οφείλει τον τίτλο, κυρίως, στο κόστος κατοικίας, αφού το ενοίκιο μίας γκαρσονιέρας στο κέντρο ξεπερνά τα €2.500 ($ 3.027),
  • Πόσο εύκολα μπορούμε να αντισταθούμε σε ντόνατς, τούρτες, πάστες και γενικά στα γλυκίσματα;Όσοι μπορούν είναι τυχεροί.   Οι υπόλοιποι πρέπει να το ξανασκεφτούν, όταν θα

Κρίση συναλλάγματος : Κερδισμένος εκείνος που θα ελέγξει τους πολιτικούς

Κρίση συναλλάγματος : Κερδισμένος  εκείνος που θα ελέγξει τους πολιτικούς

Η κρίση στα νομίσματα των αναδυόμενων οικονομιών δεν φαίνεται να κοπάζει. Στην Τουρκία, μετά τη δραστική αύξηση των βασικών επιτοκίων η αισιοδοξία  ήταν μικρής διάρκειας. Αμέσως μετά, τα χρηματιστήρια σημείωσαν πτώση και πολλά νομίσματα, από το Ρεάλ της Βραζιλίας, τη Ρουπία της Ινδίας και το ρωσικό Ρούβλι βρέθηκαν υπό ισχυρές πιέσεις.Οι επενδυτές απέσυραν 10 δισ. δολάρια την περασμένη εβδομάδα από μετοχές και ομόλογα των αναδυόμενων αγορών, δήλωσαν τραπεζικές πηγές που επικαλούνται στοιχεία της αμερικανικής εταιρείας EPFR Global.

Ορισμένοι έσπευσαν να κάνουν παραλληλισμούς με την κρίση στην Ασία του 1997. Μήπως θα έρθουν ακόμη χειρότερα; Πρόκειται για το προοίμιο μιας νέας παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης;

Η απάντηση σίγουρα δεν μπορεί να είναι εύκολη. Το σίγουρο είναι ότι ο παραλληλισμός των σημερινών προβλημάτων των αναδυόμενων αγορών με εκείνα του παρελθόντος, είναι πολύ επικίνδυνος και αυτό διότι στα χρόνια που πέρασαν πολλά έχουν αλλάξει. Τότε, όπως και σήμερα, οι οικονομίες των χωρών αυτών κατακλύστηκαν από φθηνό χρήμα. Τυπικό παράδειγμα  οι χώρες της Νότιας Αμερικής, οι οποίες όχι μόνο οδηγήθηκαν σε υπερχρέωση, αλλά οδηγήθηκαν με τις κατάλληλες πολιτικές ηγεσίες  στην επιβολή  των εξοντωτικών προγραμμάτων λιτότητας.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι  ΗΠΑ και Ε.Ε. προσπαθούν συνειδητά να επαναλάβουν τις πρακτικές της δεκαετίας του ΄90. Συνειδητά (κάνοντας χρήση των χαμηλών επιτοκίων τους )  τώρα -όπως και τότε - έσπρωξαν  τα κεφάλαια προς τις αναδυόμενες οικονομίες  προκειμένου να βγουν οι ίδιες από την κρίση. Και σήμερα -όπως και τότε- αντιστρέφοντας την πολιτική αυτή,  επιδιώκουν τον "επαναπατρισμό" τους, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τη διατηρησιμότητα της  ανάκαμψης και να επαναγοράσουν σε χαμηλότερη τιμή το χρέος τους.  Σήμερα -σε αντίθεση με τότε -προετοιμάζουν  πολιτικά το έδαφος, προβάλλοντας την άποψη ότι αυτό που χρειάζεται για να αντιμετωπιστεί η κρίση είναι ...διαρθρωτικές αλλαγές. Για αυτό προωθείται η άποψη ότι η σημερινή συναλλαγματική κρίση, είναι μία παροδική ανισσοροπία του συστήματος,  η οποία μπορεί να διορθωθεί με τις κατάλληλες μεταρρυθμίσεις στις οποίες θα πρέπει να προβούν οι κυβερνήσεις  στις αναδυόμενες οικονομίες. Φυσικά, προσπαθούν να αποσείσουν τις ευθύνες από τις στρατηγικές επιλογές των νομισματικών αρχών των ΗΠΑ και της ΕΕ.

Η πολιτική που ακολούθησε η FED το Μάιο, δεν είναι η θρυαλλίδα που προκάλεσε την κρίση, υποστηρίζουν στην προσπάθειά τους να φορτώσουν τις ευθύνες στην άλλη πλευρά.  "Οι ΗΠΑ, για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα και για να δώσουν ώθηση στην δική τους ανάπτυξη, ακολούθησαν χαλαρή νομισματική πολιτική. Τώρα θα πρέπει σιγά–σιγά να τραβήξουν τα λουριά προς το δικό τους συμφέρον και πάλι. Η οικονομία τους αρχίζει να γίνεται εύρωστη και δεν χρειάζονται πια την επαναγορά ομολόγων για να ρίξει ρευστότητα  στο σύστημα. Στην ουσία η FED κάνει κάτι σωστό: καθοδηγεί την οικονομική συγκυρία. Το ότι ορισμένες αναδυόμενες οικονομίες αφέθηκαν στο αγαπημένο φτηνό χρήμα των Αμερικανών αντί να κάνουν κάτι οι ίδιες, δεν φταίνε γι' αυτό οι Αμερικανοί. Πρόκειται για καθήκοντα που έπρεπε να αναλάβουν οι ίδιες ", ισχυρίζονται οι κράχτες - υποστηρικτές της πολιτικής αυτής.  Και επιμένουν ότι  αν συνεχιστεί η  τάση επιστροφής του κεφαλαίου που έρρευσε, ιδιαίτερα από τις ΗΠΑ, για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, τότε οι κυβερνήσεις θα αναγκαστούν να προχωρήσουν σε εντατικές διορθωτικές πολιτικές.

Με απλά λόγια, ούτε λίγο ούτε πολύ, υποστηρίζουν ότι για να αντιμετωπίσουν τις πιέσεις οι αναδυόμενες οικονομίες, θα πρέπει να προχωρήσουν σε διαρθρωτικές αλλαγές και να αλλάξουν το πλέγμα του προστατευτισμού που υιοθέτησαν, προκειμένου να στηρίξουν τις εθνικές τους οικονομίες. Μήπως τόσο η πρακτική όσο και η επιχειρηματολογία, θυμίζει κάτι από....Ελλάδα;

Στο σημείο αυτό όμως οι ομοιότητες των δύο  συναλλαγματικών κρίσεων τελειώνουν. Οι αναδυόμενες οικονομίες σήμερα,  έχουν αυξήσει το ποσοστό τους στο παγκόσμιο εμπόριο και διεκδικούν όλο και μεγαλύτερο ρόλο στην παγκόσμια πολιτική και  οικονομική σκηνή. Μάλιστα, ένα μεγάλο ποσοστό του χρέους των  ΗΠΑ, βρίσκεται στα χαρτοφυλάκια των χωρών αυτών. Η Κίνα , διεκδικεί επι ίσοις όροις τα πρωτεία στο παγκόσμιο εμπόριο από τις ΗΠΑ. Η Ρωσία, μετά την κρίση της δεκαετίας του ΄90, διεκδικεί με αξιώσεις το ρόλο της υπερδύναμης στην παγκόσμια οικονομική σκηνή. Η Ε.Ε. υπό γερμανική κυριαρχία πλέον, παρά τις αισιόδοξες δηλώσεις για το ξεπέρασμα της κρίσης γνωρίζει πολύ καλά ότι περπατά στην κόψη του ξυραφιού. Η εξάρτηση των εξαγωγών των ΗΠΑ και της ΕΕ από τις αναδυόμενες αγορές είναι πλέον σημαντική.

Στην Τουρκία, η μεσαία τάξη δείχνει αποφασισμένη να αντιδράσει. Στη Βραζιλία, μία μεγάλη μερίδα πληθυσμού εναντιώνεται στις συνθήκες εξαθλίωσης,  οικολογικής απαξίωσης και διαφθοράς. Στη Νότια Αφρική έχουν ξεσπάσει απεργίες οι οποίες απειλούν να ανατρέψουν την εύθραυστη ισορροπία στην αγορά χρυσού. Στην Καμπότζη και στο Μπαγκλαντές, οι εργαζόμενοι πιέζουν για αυξήσεις των μισθών τους. Η Ταϋλάνδη βαδίζει την οδό της πολιτικής αποσταθεροποίησης. Αν σε όλα αυτά, προστεθεί το γεγονός ότι οι διπλωματικές επιλογές της Ρωσίας θυμίζουν όλο και πιο πολύ τις εποχές της Σοβιετικής Ένωσης, τότε σίγουρα οι μεταρρυθμίσεις για τις οποίες κάνουν λόγο θα είναι πολύ δύσκολο να γίνουν πράξη. Παράλληλα, δεν θα πρέπει να υποβαθμιστεί το γεγονός ότι η ΕΕ έχει να αντιμετωπίσει από την μία πλευρά ένα κύμα ευρωσκεπτικισμού και από την άλλη έναν προβληματικό νότο, ο οποίος ανά πάσα στιγμή μπορεί να εκραγεί.

Έχοντας λυμένα τα χέρια, οι κυβερνήσεις των χωρών αυτών το πιο πιθανό είναι ότι δεν θα διστάσουν να κάνουν το αυτονόητο: να αξιοποιήσουν την ελεύθερη διακύμανση των ισοτιμιών των νομισμάτων τους και να αφήσουν στον πληθωρισμό όλα τα υπόλοιπα. Ουσιαστικά, θα κάνουν ακριβά τα εισαγόμενα προϊόντα από τις ΗΠΑ και την ΕΕ  και ταυτόχρονα θα εφαρμόσουν μία πληθωριστική πολιτική μισθών που θα περιορίσει τις εσωτερικές αντιδράσεις. Στην πραγματικότητα, θα "πετάξουν τη μπάλα" στο γήπεδο του αντιπάλου. Μία τέτοια εξέλιξη μπορεί να έχει ολέθριες συνέπειες για την ανάκαμψη της οικονομίας των ΗΠΑ και να επιβραδύνει ακόμα περισσότερο την ανάπτυξη στην ΕΕ.  Το ζητούμενο πλέον είναι το κατά πόσο οι κυβερνήσεις των "αναδυόμενων" είναι αποφασισμένες να αμυνθούν.  Ακόμα όμως και αν φανούν απρόθυμες να οδηγήσουν τα πράγματα στα άκρα,  η προοπτική ενός "ατυχήματος" δεν μπορεί να αποτραπεί. Και αν συμβεί αυτό, τότε ο ευρωπαϊκός νότος έχει αποκτήσει νέα όπλα για να διαπραγματευτεί.